X
تبلیغات
غریبِ قریب - فضایل و نکات سوره حمد

جمعه دوم مهر 1389

فضایل و نکات سوره حمد

 به نام خداوند بخشاینده بخشایشگر
سپاس خدای آفریننده دو حهان
بخشاینده بخشایشگر
صاحب روز دین
تنها تو رو می پرستیم و تنها از تو یاری می جوییم
ما را به راه درست هدایت فرما
راه کسانیکه بر آنها نعمت عطا فرموده ای، نه کسانیکه بر آنها خشم گرفته ای و نه گمراهان

 

فضایل و ویژگی ها سوره حمد:

در راه مانده:

در کتاب سیره النبی (ص) (آداب سنن و روش رفتاری پیامبر اکرم (ص)) نوشته عباس عزیزی از انتشارت صلاه ص 303 یه نکته خیلی جالب در مورد سوره حمد نوشته شده است.
امام حسین (ع) سخت بیمار شد.حضرت فاطمه زهرا (س) و را نزد رسول خدا بردند.پیامبر اکرم (ص) فرمودند:یا فاطمه دختر جانم همانا خدائی که او را به تو بخشیده قادر است شفایش دهد.
جبرئیل (ع)نازل شد و گفت:یا محمد همانا خداوند هیچ سوره ای از قرآن کریم را بر تو نازل نفرمود که در آن حرف فاء نباشد و هر حرف فائی از آفت نشانه دارد بجز سوره مبارکه حمد که در آن حرف فاء نیست کاسه آبی طلب نما و این سوره را 40 بار بر آن بخوان و بر امام حسین (ع) بریز که خدایش شفا می بخشاید حضرت (ص) چنین کردند و امام حسین (ع) شفا یافت گویی از بند رهایی جست.

نکته جالب دیگه اینکه به این 7 تا حرف میگن حروف ظلمانی و هیچ کدومشون رو هم میگن در سوره حمد نیست: ث ج خ ز ش ف ظ

در حدیث معراج اومده که پیامبر اکرم (ص) فرمودنذ:در شب معراج دو لوح را دیدم که در یک لوح سوره حمد و در لوح دیگر کل قرآن قرار داشت که سه نور از آن میدرخشید.پس به جبرئیل (ع) گفتم:ای جبرئیل این نورها چیست؟
گفت:آن سه نور یکی سوره توحید و دیگری سوره یس و دیگری آیت الکرسی می باشد.

حالا نگاه کنید نکته حدیث بالا رو یه لوح فقط سوره حمد تویه لوح دیگه هم تمام قرآن اگه به اسامی سوره های قرآن دقت کنید این اسمای برای سوره حمد ذکر شده:
ام الکتاب ، فاتحه الکتاب ، اساس ، شفاء ، صاوه ، کافیه ، وافیه ، سبع المثانی ، المناجاه و التفویض ، فاتحه القرآن ، ام القرآن ، القران العظیم ، کنز ، نور ، شکر ، دعا ، الراقیه ، الشافیه ، الحمد الاولی ، الحمد القصری ، تعلیم المساله ، السوال

متمسک:

یکی از نام های این سوره "سبع مثانی" است. سبع از این جهت که هفت آیه دارد و مثانی(دوتایی) به این دلیل که در هر نماز دوبار خوانده می شود و یا به خاطر اینکه این سوره دوبار نازل شده است؛ یک بار در مکه مکرمه و یکبار در مدینه منوره.

مشتاق:

نکته ای به ذهنم میرسه که هر زوجی که ما درباره آن علم داریم در موارد بسیاری با هم اشتراک دارند و همچنین چنان اختلافی در آنها موجود است که نمی توان آنها را واحد دانست. همانطور که از سایر آیات قرآن به نظر می آید بهشت دارای درختانیست که نهر ها در زیر آن جاری است و جهنم آتش سوزنده است. ولی (به نظر من) هر کدام دارای خصوصیاتی هستند که در دیگری وجود ندارد. مثلا شاید تولید مثل فقط در این جهان مقدور باشد. چون (مطابق آیات قرآن) در آن جهان قرار است دوباره لباسهای پاکیمان را (که ابلیس با دروغ باعث از بین رفتنش شد) دوباره به ما باز می گردد...
مواظب مزرعه این دنیا باشید. کلید فتح این مزرعه سوره فاتحه است.

ز کوی مغان رخ مگردان که آنجا ... فروشند مفتاح مشکل گشایی

 

ارغنون:

سوره حمد از نظر لحن و آهنگ با بقیه سوره ها تفاوت دارد . روش مناجات و سخن گفتن بنده با پروردگار را آموزش می دهد .
- اسم دیگرش " ام الکتاب " است ، به معنای اساس قرآن . پیامبر (ص) در حدیثی به جابر ، این سوره را به عنوان برترین سوره معرفی می کند . و آن را شفای هر دردی ؛ مگر مرگ ، می داند .
- خیلی زیباست که در حدیث نبوی می خوانیم ، خداوند متعال این سوره رو بین خودش و بنده اش تقسیم کرده . نیمی از آن خداوند ( بخش حمد و ثنا و معرفی پروردگار ) نیمی از آن بنده ( بخش نیاز و تقاضا ) .
- از چهار بار که شیطان فریاد کرد ؛ چهارمین بار ، زمان نزول سوره حمد بوده ( حدیث امام صادق (ع) )
- این تنها سوره ای است که بسم الله جزو آیات شمرده می شود .
- اصول دین را می تونیم در این سوره مشاهده کنیم . توحید ذات و صفات : بنام خداوند بخشنده و مهربان ، توحید عبادی : حمد و ستایش مخصوص پروردگار جهانیان است و بس ، توحید عبادی و عمل : تنها تو را می پرستم و تنها از تو یاری می خواهم ، معاد : مالک روز جزاست ، نبوت : ما را به راه راست هدایت کن .

 

متمسک:

در نظم و ترتيب سوره حمد، آموزش دعا هم وجود دارد و آن اين که دعا بايد بعد از بسم الله و حمد و ثناي الهي و چنگ زدن به عبادت باشد; چنان که متعارف چنين است و روايت هم در اين باره وارد شده است .

به سند معتبر منقول است كه حضرت امام رضا عليه السلام فرمود: « بسم الله الرحمن الرحيم » نزديكتر است به اسم اعظم الهى از سياهى چشم به سفيدى چشم .

امام صادق عليه السلام فرمودند: اسم اعظم خداوند در سوره حمد است.

به سند معتبر از حضرت امام صادق عليه السلام منقول است كه به بعضى از اصحاب خود فرمود: مى خواهى به تو تعليم كنم اسم اعظم الهى را، بخوان سوره « حمد، و سوره قل هو الله احد و آية الكرسى ، و سوره انا انزلناه فى ليلة القدر را » پس رو به قبله كن و هر حاجتى را دارى از خدا بطلب.

در روايتى منقول است كه ابوذر پرسيد يا رسول الله انبياء چند نفرند فرمود: 124 هزار، گفتم مرسل از آن ها چنداند فرمود 313 نفر، گفتم خدا چند كتاب نازل نمود، فرمود 104 كتاب ، بر آدم ده صحف و بر شيث پنجاه صحيفه و او اول كسى بود كه به قلم نوشت و بر ابراهيم ده صحف و تورات و انجيل و زبور و فرقان .

در خبر آمده هر كس « فاتحه الكتاب » را بخواند گويا تمام كتبى كه از آسمان آمده خوانده و هر كس معناى آن را بداند گويا معناى تمام آن ها را دانسته است . على عليه السلام فرمود: اگر معانى فاتحة الكتاب را مى نوشتم 70 بار شتر مى شد.

به سند معتبر از حضرت صادق عليه السلام منقول است : هر كه را علتى عارض شود در همان وقت هفت مرتبه سوره « حمد » را بخواند، اگر علتش  برطرف شد اكتفا نمايد، و اگر نه هفتاد مرتبه بخواند، و من ضامنم از براى او عافيت را.

و ايضا به سند ديگر منقول است كه : سوره « حمد » را بر دردى هفتاد مرتبه نمى خوانند مگر آن كه آن درد ساكن مى شود.

و ايضا به سند معتبر از حضرت صادق عليه السلام منقول است كه : اگر سوره « حمد » را بر ميتى هفتاد مرتبه بخوانند و روح به او برگردد عجب نخواهد بود.

و به سند معتبر از حضرت امام محمد باقر عليه السلام منقول است كه : هر كه را سوره « حمد » عافيت ندهد، او را هيچ چيز عافيت نمى دهد.

و ايضا منقول است كه حضرت صادق عليه السلام به بعضى از اصحاب خود كه شكايت كرد از تب فرمود: بندهاى پيراهنت را بگشا و سر در گريبان كن و اذان و اقامه بگو، و هفت مرتبه سوره « حمد » را بخوان آن شخص چنان كرد و شفا يافت.

از لب اللباب قطب راوندى از حضرت رسول الله صلى الله عليه وآله روايت نموده كه ملكى بر آن حضرت نازل شد و گفت به درستى كه خداوند تو را به دو سوره بشارت مى دهد كه قبل از توبه پيامبرى اعطا نفرموده : فاتحة الكتاب و خاتمه هاى سوره بقره ، و از آن حضرت روايت است كه فرمودند: فضل سوره « حمد » مانند فضل حاملين عرش مى باشد كسى كه سوره حمد را بخواند ثواب حاملين عرش الهى به او عطا مى شود. و نيز روايت است كه فرمودند: اگر « فاتحة الكتاب » در يك كفه ميزان قرار گيرد و بقيه قرآن در كفه ديگر، به درستى كه فاتحة الكتاب هفت برابر بر كفه ديگر رجحان دارد.

ختم سوره حمد جهت فتح امور

از روز جمعه هر روزى 41 بار تا چهل و يكروز بخواند بى فاصله ، و اگر فاصله شود بايد از سر گيرد و هر روز بعد از ختم اين دعا را سيزده بار بخواند: « يا مفتح فتح يا مفرج فرج يا مسبب سبب يا ميسر يسر يا مسهل سهل يا متمم تمم و حسبنا الله و نعم الوكيل  »

هر كس اين را با خلوص و تقوى و حضور قلب بجا آرد، از توانگرى بجائى رسد كه ضبط نتواند كرد .          _ برگرفته از وبلاگ دعاهای لیله القدر_

 

نکات تفسیری:

مشتاق:

شروع قرآن با سپاسگذاری از خداوند یکتا شروع می شود و گوشزد می کند که دو جهان را آفریده است. (همانطور که بعدا می گوید همه چیز رو زوج آفریده است) یکی این جهان است که مزرعه آن جهان دیگر است.
اولین دو صفت خود را مهربان و رحم کننده معرفی می کند.
در روز(ی که عمل به دستورات) دین (برای هر کس مشخص است) مالکیت دارد.
چنین موجودی تنها کسی است که شایسته پرستش و یاری گرفتن است.
یاری خواستن برای هدایت به راه درست. (راه درست چه راهی است؟)
راه کسانیکه نعمت (راه درست) بر آنها عطا شده است. نه کسانیکه مورد خشم او قرار گرفتند و نه کسانیکه در گمراهی ماندند.

 

در راه مانده:

پیامبر اکر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

حضرت حق تبارك و تعالى٬ فرمود:

من (سوره حمد) را بین خود و بنده ام تقسیم كرده ام ، نیمى از آن مربوط به من و نصفى دیگر مربوط به بندگانم است .

وقتى كه بنده ام مى گوید:

بسم الله الرحمن الرحیم بنام خداوند بخشنده مهربان .

خداى تبارك و تعالى مى فرماید: بنده ام به نام من كلامش را شروع و آغاز كرد، بر من لازم است كه تمام كارهایش را از امور دنیوى و اُخروى به پایان برسانم و اصلاح و درست كنم و در احوال و اموال او بركت بدهم و تمام حالات را بر او مبارك گردانم.

زمانیكه بنده مى گوید: الحمد للّه رب العالمین

ستایش و سپاس ، مخصوص پروردگار عالم است .

خداى مهربان مى فرماید: بنده ام مرا ثناء و ستایش مى كند، او فهمیده كه تمام نعمتهایش از جانب من است و بلاها را من با قدرتم از او دفع و رفع كرده ام.
اى ملائكه ها شما گواه باشید، علاوه بر نعمتهاى دنیا، نعمتهاى آخرت را هم به او ارزانى مى دارم ، همانطور كه بلاهاى دنیا را از او برگردانیدم ، بلاهاى آخرت را هم از او بر مى گردانم .

هنگامى كه بنده مى گوید: الرحمن الرحیم٬ بخشنده و مهربان است .

خداوند عزّوجلّ مى فرماید: بنده من گواهى داد كه من بخشنده و رحمان و مهربان و رحیم هستم .

اى فرشته هاى من شاهد باشید كه رحمت فراوانى را به او عطا مى نمایم و نصیب او را از بخششم زیادتر مى كنم .

هرگاه بنده بگوید: مالك یوم الدّین٬ صاحب و مالك روز قیامت است .


حق تعالى مى فرماید: اى ملائكه ها شما را شاهد مى گیرم ، همانطور كه او اعتراف و اقرار كرد كه من صاحب روز جزا هستم ، منهم در روز قیامت حساب را بر او آسان مى كنم و حسنات او را قبول مى كنم و از گناهانش مى گذرم و او را مى بخشم .


در آن هنگام كه بنده بگوید: (ایاك نعبد وایاك نستعین ) فقط تو را مى پرستم و فقط از تو یارى و كمك و استعانت و استمداد مى جویم .


پروردگار كریم متعال مى فرماید: بنده ام راست مى گوید، او تنها مرا ستایش مى كند و از من یارى و كمك و استمداد و مساعدت مى خواهد و به من پناه آورده .


اى ملائكه ها، شما شاهد باشید كه به عبادتهایش پاداش و صله و مژدگانى عنایت مى كنم ، تا هر كه با او مخالف بوده ، به حال او غبطه بخورد. و در كارهایش او را یارى مى كنم ، در مشكلاتش كمكش ‍ مى نمایم .

در روزهاى مصیبت و ناراحتى و پریشانى ، به فریادش مى رسم و دستش را مى گیرم .


ساعتى كه بنده بگوید: (اهدنا الصراط المستقیم الى آخر...) مرا به راه راست هدایت فرما، آن راهى را كه بهشان نعمت عنایت كردى ...

خالق تمام مخلوقات مى فرماید:
درخواست و تقاضاى او را پذیرفتم ، دعاى او را مستجاب مى كنم و آرزوهایش را برآورده مى نمایم و به او آرامش و امنیت مى بخشم

 ارغنون:

- خداوند دانا ، خود را اینگونه به بنده اش معرفی می کند : الله جامع ترین نام خداوند . و سپس از بین تمام صفاتش با دو صفت رحمان ( رحمت عام یا برای عامه ) و رحیم ( رحمت خاص یا برای خواص ) .
- در جایی که صحبت از ستایش و حمد آمده ، کلمه "رب " بکار برده شده . به معنای مالک و صاحبی که به تربیت و اصلاح آن چیز می پردازد . و تربیت امری مستمر است .
- رب العالمین : تربیت کننده تمام مجموعه های این جهان .
- صراط المستقیم : راه مستقیم ( کوتاه ترین راه ) . خداوند ما را از رفتن به سایر راهها که گاهی موجب نرسیدن ( گمراهی ) و گاهی موجب رسیدن با تاخیر می گردد نجات ده .
- به راهیان صراط المستقیم ، نعمت داده شده . ( نعمت راه مستقیم ، نعمت توجه و لطف پروردگار و سایر نعمت های معنوی و مادی ) این راه راه ضالین و راه کسانی که پروردگار بر آن ها غضب کرده ، نمی باشد .
- ضالین : گمراهان عادی ( در برخی تفاسیر مسیحیانی که از دین راستین منحرف شدند ) ، مغضوب علیهم : گمراهان لجوج ( در برخی تفاسیر یهودیانی که مورد غضب واقع شوند ) و تمامی آنهایی که راه این دو گروه را دنبال کنند و اعمالشان را تکرار .

 

منتظر:

آغاز کارها با نام خداست.آن هم به این دلیل که کارهای انسان جنبه قدس و عبادت پیدا کند و به نام او برکت یابد.سوره های قرآن کریم هم با بسم الله الرحمن الرحیم آغاز شده اند.الله یکی از نامهای خداست.این نام نمایانگر ذات مستجمع جمیع صفات کمالیه است.
الرحمن الرحیم
پروردگار یک رحمت عام دارد و یک رحمت خاص.با رحمت عام خود همه موجودات را آفریده است که از جمله آنان انسان است .انسان که تنها موجود ملکف است و خودش مسئول خویش است اگر وظایف و تکالیفی که به عهده اش نهاده شده انجام دهد مشمول رحمت خاص خواهد شد."رحمن" اشاره به آن رحمت بی حسابی است که همه جا کشیده شده و مومن و کافر و حتی انسان و جماد و نبات و حیوان ندارد ولی "رحیم "اشاره به رحمت خاصی است که به انسانهای مطیع و فرمانبردار اختصاص دارد.

 

سوالات مطرح شده:

ارغنون:

دو تا سوال :
1- قرآن در زمان پیامبر و به شکل و ترتیب فعلی جمع آوری شده است . آیا انتخاب اسامی آیات ، از سوی پیامبر یا حضرت علی (ع) بوده ؛ یا از سوی پروردگار ؟ انتخاب هر آیات برای سوره ها چطور؟ ترتیب قرار گرفتن سوره ها چطور؟
2- چرا عالمین ؟؟؟؟ چرا کلمه یا اصطلاح دیگه ای بکار برده نشده . مثلا خلایق , مخلوقات ؟؟؟؟

در راه مانده:

عددی برای مداومت روزانه؟؟؟

 

و اما پاسخ ها:

مشتاق:

در پاسخ به سوال دوم خانم ارغنون که پرسیدند "چرا عالمین ؟؟؟؟ چرا کلمه یا اصطلاح دیگه ای بکار برده نشده . مثلا خلایق, مخلوقات ؟؟؟؟" به نظرم بخاطر اینکه هر عالم همه جزئیات درونش را شامل میشود. شامل همه مخلوقات کوچکتر هم می شود. مثلا زمین شامل آبها و خشکی هاست. خشکی ها شامل کوهها و جنگلها و کویرها و ... است. و البته این جهان شامل تمام منظومه های شناخته شده و شناخته نشده است. قبل از اینکه همه آنها متلاشی شوند و جهان دیگر بر ما معلوم شود.

 متمسک:

در پاسخ به ارغنون:

برای پاسخ سوال اول مراجعه به لینک جمع و تالیف قرآن را پیشنهاد می کنم.

 

در پاسخ به در راه مانده:

جایی خوندم هر روز 70 بار این سوره رو بخونید و تقدیم به 14 معصوم کنید تا مشکلات سلوکیتون رو حل کنند بعد یادم اومد جایه دیگه ایی این خاصیت رو برای سوره حمد دیده بودم که یبار خوندن این سوره معادل 20 بار ختم قرآن است بعد این 70 رو در 20 ضرب که کردم 1400 دست اومد عدد جالبیه مضربی از عدد 14 (14 معصوم) _ برگرفته از وبلاگ روزگار غریب_

 

متمسک:

و در آخر اینکه:

تلاوت سوره ی حمد به انسان: روح ایمان می بخشد، او را به خدا نزدیک می کند، صفای دل و روحانیت می آفریند ، اراده انسان را نیرومند ، تلاش او را در راه خدا و خلق افزون می سازد و میان او و گناه و انحراف فاصله می افکند.

خداوند با خواندن سوره ی حمد (البته با توجه) همه نعمت ها ی دنیوی و اخروی خود را بر بندگان کامل می کند و همه ی مشکلات و پریشانی ها و ترسیم و بیم بنده اش را برطرف می کند.

چقدر خداوند مهربان است......... مداومت بر قرائت این سوره را فراموش نکنید.

 

نوشته شده توسط متمسک به قرآن در 0:44 |  لینک ثابت   •